İlçemiz Tarihi :

M.O. 547 yillarinda bu topraklar Pisidyalilari yenen Perslerin egemenligi altina girmistir.Kumandanli Bogazinda 17 Eylül 1176'da yapilan bir kismi da Gelendost ovasinda gecen Myriokafalon Savasi'ni Turklerin kazanmasi ile Selcuklu topraklarina katilmiştir. Gelendost daha sonra Hamidogullari Beyliginin egemenligi altina girmistir.
Gelendost tarih boyunca Ablada, Sabinae, Myrio, Miryona, Miryo, Myriokafalon, Kalanda, Gelindi, Geledikos, Gelende-Abad,_Gelendoz adlariyla anilmiştir.
Afsar, 1478-1051 doneminde nahiye, 1522'deki tahrir kaydinda kaza, 1568 tarihli tahrir kaydinda kaza, Katip Celebi'nin "Cihannuma" sinda kaza olarak gosterilmistir.16. yuzyilda Afsar nahiyesine bagli olan Gelendost, Cumhuriyet doneminde 1930 yilinda Afsar'in yerine nahiye olmustur.Daha sonra 6 Mart 1954 tarih ve 6324 sayili kanunla da ilce olmustur.
1071'de Malazgirt Zaferi ile Turklere Anadolu Kapilari acilmis, 1176'da kazanilan Miryokefolon Zaferi ile de Anadolu ebedi Turk yurdu olmustur.
ll. Kilic Arslan'in Bizans ordularina karsi kazandigi bu zaferin yeri Gelendost cevresi olarak belirlenmis ve her yil 17 Eylul tarihinde Gelendost Zaferi olarak kutlanmaktadir. Yapilan arastirma sonuclari "Gelendost Zaferi Kutlama Komitesi" tarafindan yayinlanarak tarihcilerin dikkatine sunulmustur: "Yediyuzbin kisilik bir kuvvetle 1176 yilinin 28 Agustos gunu Turk sinirindaki Bolvadin ve Cay'a giren Bizans ordusu Cay ilcesi yakinindaki Karacaoren koyu yerindeki Holmi Kalesi'nde harp meclisini kurdu.Ingiltere Krali ll. Henri'nin İzmir'e gonderdigi Hacli Saray birlikleri, Izmir, Aydin, Denizli, Honoz yolu ile Dinar (Apamea) ve Uluborlu'ya saldiran kuvvetler ikinci bir cephe acarken meshur Karaaslan Ovasi Savasinda butun Islam gazileri sehit dustuler.

Meshur Eber Golu ve Aksehir Savasindan netice alamayan Bizans ordulari Akbel (Yarikkaya), Duzbel, Aksehir-Yalvac yolu, Yellibel (Gavurlar Uctu) Beli, Aksehir-Orkenez (Bagkonak) yolu ile (Yanik Antakya) Yalvac Ovasina doldular. Hoyran Akcasari denilen koyun onundeki su kaynaginin basindaki Homataya kurulan Bizans karargahi Senirkent (Tolbeyli), Kirbaslar (Tolata), Kumdanli (Tolmara) ustunden Yalvac'a giden hacli kuvvetleri ile takviye olurken, Bizans ordusu icinde gelen Tonguzlu Yalvac beyli kuvvetleri, Romanyali Umamıs Turkleri isyan ederek Akcasardaki Homalilarin kurdugu Homata karargahini bastilar.
Ne yapacagini sasiran Bizans Imparatoru Manuel, ordusuna Miryo (Gelendost) Ovasina gir emrini verdi.
Turkler Gelendost Ovasinda 17 Eylul 1176 gunu kati zafere ulasarak Anadolu'nun tapusunu aldi.Gelendost Belediyesi onculugunde bolge hakkinda yapilan tarihi arastirmalarla su sonuclar elde edilmis ve tarihcilerin dikkatine sunulmustur.

Selcuklu Sultani Mesut zamaninda 1116 yilinda Selcuklu Turkleri tarafindan fethedilen Myrio Kalesine "Gelende" adi verilmistir. Anadolu Selcuklulari zamaninda Dosteli Sancaginin merkezi olmus ve Osmanli Sultani Fatih Sultan Mehmet zamaninda "Gelendost" adi verilmistir.

17 Eylul 1176'da Gelendost Zaferi ile sonuclanan savas, 16 Eylul'de Gelendost Myrio ovasinda Selcuklu Sultani ll. Kilicarslan ile Bizans Imparatoru Manuel Kommenos arasinda baslamistir. Bu zaferin aniti olarak kalan Miryo Aslan'in Gelendost Ilcesinde 17 Eylul parkinda bulunmaktadır.

İlçemiz Geçim Kaynakları:

İlçe halkının genel geçim kaynağı tarımdır. Tarım alanları ilçe yüzölçümünün % 79.75'ini teşkil etmektedir. Elmacılık ilçe halkının gelirleri içerisinde önemli bir paya sahiptir. Yılda ortalama 75 bin ton elma rekoltesine ulaşılır. Halkın yüzde 99'u elmacılıkla iştigal etmektedir. Mevcut elma bahçeleri her yıl genişlemekte yılda yaklaşık 20 bin elma fidanı dikilmektedir. Gelendost 2. kademede, Çatlı sulama projesi tamamlandığında elma rekoltesi daha da yükselecektir. Hayvancılık ise fazla gelişmiş durumda değildir. Son yıllarda kültür ırkı hayvanlara rağbet edilmiştir. Tarımın yanı sıra ilçe merkezinde küçük çapta onarım ve tamir işleriyli uğraşan esnaf bulunmaktadır. Evlerde dokunan halıcılık ilçede yaygındır. İlçemizde kurulu kamuya ait iki adet soğuk hava deposu bulunmaktadır. Ayrıca özel işletmelere ait 15 adet soğuk hava deposu vardır. Bir adet de özel işletmeye ait Un Fabrikası vardır. İlçe merkezinde 2 banka şubesi ve 10 kooperatif faaliyet göstermektedir.
İlçede, 17 Eylül Gelendost Zaferi yıldönümü şenlik ve festival olarak kutlanır. Törenlerde, Gelendost Zaferi'nin resmi kutlamaları ardından ilçede üretilen elmalar arasında kalite yarışması düzenlenir. Çeşitli şenlik ve gösterilere yer verilir.

Tarihi Eserler

Sehirler Ovasi Savas Alani: Bagilli Kasabasi hassa askerlerinin baslattigi Kirilloman savas alanidir. Miryo Kalesi bu beldeye 5-6 kilometre uzakliktadir. Burasi zaferden sonra Kaplanga adini almistir.
Tozuğan Şehitliği Alanı: Şehitler tepesinden Miryo Kalesi'ne kadar uzanan Tozuğan Ovası savaşın şiddetlendiği yerdir. Buralarda; Çimli gazi, Emirgazi, Sümbüloğlu Bağı içinde Sümbül Gazi, İshakağa Bağı içinde İslambey, Hasan Hüseyin bağı içinde Erbaş Gazit, Körkuyu dibinde Kara Gazi, Yakaköy Korusu içinde Şeyh Ahmet gazi, Yaka Kasabası içinde Emir Sayılı isimli askerlerin türbe ve mezarları vardır.
Korudağı (Kazıkbağları) Şehitliği: Kahramanlar Ovası adıyla anılmaktadır. Miryokafalon Savaşında şehit olan Güldede (Güllü Gazi)ve Gülüm Eremleri mezarları Afşar köyü korusu ve Yenice Köyünde bulunmaktadır.

İlçe merkezinde, biri Osmanlı mimari tarzında yapılmış, diğeri ise Selçuklu mimari özelliklerini taşıyan iki tarihi cami bulunmaktadır. Aşağı mahallede bulunan Selçuklulardan kalma camiye "Atik Camii" denilmektedir. Camiler muhtelif zamanlarda tamirat ve tadilat görerek günümüze kadar ulaşmıştır.

Ayrıca, ilçeye bağlı Afşar köyünde Selçuklulardan kalma bir cami bulunmaktadır. Bu caminin içi kaba ağaç süslemesi ile süslenmiştir. Tavan kısmı ve yan tarafları ise şekillendirilmiştir.

AFŞAR KÖPRÜSÜ Gelendost ilçesi Afşar köyündedir. Selçuklu dönemine aittir. Blok taşlardan yapılmıştır.

ERTOKUŞ KERVANSARAYI Yeşilköy sınırları içerisinde Eğirdir Gölü kenarındadır. Kudret hanı veya Gelendost hanı adları ile de bilinir. Avlu ve kapalı mekandan oluşmuştur. 21x54 metre ölçülerindedir. Dış duvarları kale duvarları gibidir. Kapalı mekan üzeri tonozla örtülüdür. Avlunun yan kemerinde odalar vardır. Kapalı mekan girişi kapısının üzerinde bir kitabe vardır. Kitabeye göre kervansaray, 1223 yılında Mübarüziddin Ertokuş tarafından yapılmıştır. Kitabesinde: "Es Sulta-i Ammere-hu fi Rabi-l alemi-l alem-i Mübarüziddin Ertokuş sene işrin sitte miete 620" ifadesi yer alır. Türkçesi: Sultana mensup mücahid ülemadan Mübareziddin Ertokuş 620 yılında iş bu misafirhaneyi Allah rızası için inşa etmiştir.

Farklı Resimler: